Zaćma to jedno z najczęstszych schorzeń okulistycznych, które dotyka około 800 tysięcy Polaków, głównie osoby po 55. roku życia. Jedynym skutecznym sposobem leczenia zaćmy jest zabieg operacyjny polegający na usunięciu zmętniałej soczewki i zastąpieniu jej sztuczną. To schorzenie polega na stopniowym zmętnieniu naturalnej soczewki oka, co prowadzi do pogorszenia widzenia.
Wczesne rozpoznanie objawów zaćmy ma kluczowe znaczenie dla zachowania dobrego wzroku. Choroba rozwija się powoli i nie powoduje bólu, swędzenia ani zaczerwienienia oka. Poznanie pierwszych sygnałów ostrzegawczych pozwoli Ci podjąć odpowiednie kroki lecznicze we właściwym czasie.
W tym artykule dowiesz się, jak rozpoznać objawy zaćmy i jakie są nowoczesne metody jej leczenia. Przedstawimy Ci praktyczne informacje, które pomogą Ci zrozumieć to schorzenie i podjąć świadome decyzje dotyczące Twojego wzroku.
Objawy zaćmy
Zaćma powoduje charakterystyczne problemy z widzeniem, które pogarszają się stopniowo. Najważniejsze objawy to pogorszenie ostrości wzroku, trudności z rozróżnianiem kolorów, nadwrażliwość na światło oraz podwójne widzenie w jednym oku.
Pogorszenie ostrości widzenia
Niewyraźne widzenie to pierwszy i najczęstszy objaw zaćmy. Twój wzrok staje się zamglony, jakbyś patrzył przez brudną szybę.
Początkowo pogorszenie jest niewielkie. Możesz zauważyć problemy podczas czytania małego druku. Litery wydają się rozmazane lub nieostre.
Widzenie nocne pogarsza się jako pierwsze. Prowadzenie samochodu po zmroku staje się trudniejsze. Światła samochodów wydają się rozmyte i mniej wyraźne.
Z czasem objawy nasilają się. Trudno ci rozpoznać twarze znajomych z daleka. Oglądanie telewizji wymaga siedzenia bliżej ekranu.
Zaćma nie powoduje bólu ani swędzenia. Oko nie czerwieni się i nie łzawi. To odróżnia zaćmę od innych chorób oczu.
Zaburzenia widzenia barw
Zaćma zmienia sposób, w jaki widzisz kolory. Barwy stają się mniej żywe i tracą swoją intensywność.
Żółte i brązowe odcienie dominują w twoim widzeniu. Wszystko wydaje się mieć żółtawy odcień. Jasne kolory, jak biały czy niebieski, wyglądają przyciemnione.
Trudności z rozróżnianiem kolorów pojawiają się stopniowo. Możesz mieć problem z dopasowaniem ubrań. Błękitne i fioletowe kolory są szczególnie trudne do rozróżnienia.
Kontrast między kolorami maleje. Czarny tekst na białym tle nie jest już tak wyraźny. To utrudnia czytanie i pracę przy komputerze.
Oślepianie przez światło
Nadwrażliwość na światło to częsty objaw zaćmy. Jasne światło staje się nieprzyjemne i przeszkadza w widzeniu.
Słoneczne dni sprawiają dyskomfort. Nawet normalne oświetlenie w domu może wydawać się zbyt jasne. Musisz często mrużyć oczy.
Aureole wokół źródeł światła to charakterystyczny objaw. Widzisz świetlne kręgi wokół lamp, latarni czy reflektorów samochodów. Te aureole utrudniają prowadzenie po zmroku.
Światło rozpraszane przez zmętniałą soczewkę tworzy te efekty. Im większa zaćma, tym bardziej widoczne są aureole i blaski.
Podwójne widzenie w jednym oku
Diplopia monokularna oznacza widzenie podwójnego obrazu jednym okiem. To objaw, który pojawia się w zaćmie.
Gdy zakryjesz zdrowe oko, nadal widzisz podwójny obraz chorym okiem. Obrazy mogą nakładać się na siebie lub być przesunięte.
Ten objaw różni się od zwykłego podwójnego widzenia. Przy normalnej diplopii problemy znikają po zakryciu jednego oka. W zaćmie podwójne widzenie pozostaje.
Intensywność objawu zmienia się w ciągu dnia. Może być bardziej widoczny przy jasnym oświetleniu. Czasami znika, gdy źrenica się rozszerza.
Przeczytaj także: https://opolska360.pl/kliniki-pl-portal-dla-osob-swiadomie-dbajacych-o-zdrowie
Leczenie zaćmy
Jedynym skutecznym sposobem leczenia zaćmy jest operacja, która polega na usunięciu zmętniałej soczewki i wszczepieniu sztucznej. Zabieg przeprowadza się po odpowiedniej kwalifikacji, a powrót do pełnej sprawności wymaga przestrzegania zaleceń podczas rekonwalescencji.
Kwalifikacja do operacji zaćmy
Decyzję o operacji podejmuje okulista na podstawie badania wzroku i oceny wpływu zaćmy na Twoje codzienne funkcjonowanie. Nie ma sztywnych kryteriów ostrości wzroku – liczy się głównie to, jak choroba utrudnia Ci wykonywanie codziennych czynności.
Wskazania do operacji:
- Pogorszenie widzenia wpływające na jakość życia
- Problemy z prowadzeniem samochodu, szczególnie nocą
- Trudności w czytaniu lub pracy przy komputerze
- Częste upadki lub potknięcia związane z zaburzeniami widzenia
Przed zabiegiem przejdziesz dokładne badania okulistyczne. Lekarz zmierzy długość gałki ocznej i krzywizny rogówki, aby dobrać odpowiednią moc sztucznej soczewki.
Otrzymasz również informacje o różnych typach soczewek wewnątrzgałkowych. Standardowe soczewki jednoogniskowe korygują widzenie na jedną odległość, podczas gdy soczewki wieloogniskowe mogą poprawić widzenie zarówno z bliska, jak i z daleka.
Przebieg zabiegu chirurgicznego
Operacja zaćmy to rutynowy zabieg ambulatoryjny, który trwa zazwyczaj 15-30 minut. Wykonuje się go w znieczuleniu miejscowym – krople do oczu lub zastrzyk wokół oka.
Etapy operacji:
- Przygotowanie – oko zostaje zdezynfekowane i zakryte jałową folią
- Nacięcie – chirurg wykonuje małe nacięcie w rogówce (2-3 mm)
- Fakoemulsyfikacja – zmętniała soczewka zostaje rozdrobniona ultradźwiękami
- Usuwanie – fragmenty soczewki są odsysane z oka
- Wszzczepienie – nowa sztuczna soczewka zostaje umieszczona w kapsule soczewkowej
Podczas zabiegu będziesz przytomny, ale nie poczujesz bólu. Możesz widzieć światła i ruchy, ale nie szczegóły operacji.
Nacięcie jest tak małe, że zazwyczaj nie wymaga nakładania szwów – goi się samoistnie. Po operacji oko zostanie zabezpieczone plastrem lub osłoną ochronną.
Rekonwalescencja po operacji
Pierwszych kilka godzin po zabiegu spędzisz w klinice pod obserwacją personelu medycznego. Do domu możesz wrócić tego samego dnia, ale potrzebujesz osoby towarzyszącej.
Pierwsze dni po operacji:
- Noś osłonę ochronną na oko, szczególnie podczas snu
- Nie pocieraj ani nie naciskaj operowanego oka
- Unikaj nachylania się i podnoszenia ciężkich przedmiotów
- Nie prowadź samochodu przez co najmniej 24 godziny
Krople do oczu to najważniejsza część leczenia pooperacyjnego. Otrzymasz dokładny harmonogram ich stosowania – zazwyczaj kilka rodzajów kropli przez 4-6 tygodni.
Poprawa widzenia następuje stopniowo. Już następnego dnia możesz zauważyć wyraźniejsze kolory i lepszą ostrość wzroku. Pełny efekt operacji osiągniesz po kilku tygodniach, gdy oko całkowicie się zagoi.
Kontrolne wizyty odbywają się dzień po operacji, po tygodniu i po miesiącu. Lekarz sprawdzi proces gojenia i dostosuje leczenie pooperacyjne.
Możliwe powikłania
Operacja zaćmy jest bardzo bezpieczna – powikłania występują u mniej niż 5% pacjentów. Większość z nich można skutecznie leczyć, jeśli zostaną wcześnie wykryte.
Najczęstsze powikłania:
- Infekcja wewnątrzgałkowa – rzadka, ale poważna (1 na 3000 operacji)
- Obrzęk plamki żółtej – może powodować rozmazane widzenie centralnego pola
- Odwarstwienie siatkówki – wymaga natychmiastowego leczenia
- Wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego – kontrolowane kroplami
Objawy wymagające pilnej konsultacji:
- Silny ból oka niemożliwy do zniesienia
- Nagłe pogorszenie widzenia
- Błyski światła lub nowe „muchy” przed okiem
- Obfite wydzielina lub ropienie
Późne powikłanie to zmętnienie tylnej torebki soczewkowej, które może wystąpić miesiące lub lata po operacji. Leczy się je szybkim zabiegiem laserowym w gabinecie okulistycznym.
Przestrzeganie zaleceń pooperacyjnych znacznie zmniejsza ryzyko powikłań. W przypadku jakichkolwiek niepokojących objawów skontaktuj się
